محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

383

تحفه خانى ( فارسى )

اشربه و اغذيه و لعوق و حبوب و سفوف كه درين علت نافع‌ست و تا امكانست دست از علاج بازندارد اگر تپ بر بدن استيلا بايد از مبردات مثل قرص كافور و يا آنچه فعل تبريد درو باشد آنچه لايق مقام باشد درين باب اهمال و تقصير نبايد كرد و گاه‌گاه اختيار آ . . . فرمايند و گاهى بحمام معتدل الهوا درآيد و بسيار مكث نكند و در دخول و خروج از حمام مراعات تدريج كند و سر و سينه مكشوف از حمام بيرون نيايد و خود را از هوا نگاه دارد و در حمام و بيرون حمام بعد از بيرون آمدن آب سرد بخورد و از جمله چيزها كه صاحب اين علت را مفيدست خوردن ماء الجبن است در ابتداى اين علت و انتهاى او و اگر چنانچه معده ضعيف نباشد كه با نان ميده نان خورش سازد زيرا كه او را در فربه ساختن ابدان نحيفه خاصيت عظيمه است در ترطيب ابدان ايشان مطلوبست و اما احتياط مرعى بايد داشت كه در طبيعت اصحاب اين علت تليين ميسّر شود با سهل نرسد كه اسهال درين مرض مخاطره است سبب سل بايد كه از غضب و جماع پرهيز كند و از كثرت كلام نيز زيرا كه سكوت و سكون و آرام و قرار را در به شدن قرحه مدخل تمام است قرصى كه صاحب سل را نفع بليغ رساند به اين صفت بايد گل ارمنى و گل مختوم و نشاسته از هريك پنج درم سرطان نهرى سوخته شسته از خاكستر او ده درم طباشير و كتيرا از هريك شش درم ربّ سوس سه درم مجموع كوفته و پيخته و بلعاب دانه بهى قرصها بايد ساخت و در سايه خشك كرده بوقت حاجت مقدار خوردن دو درم در شربت خشخاش و يا در شربت بنفشه و اگر درين قرص بوقت شدت حرارت دو درم مغز تخم بادرنگ و دو درم مغز تخم خيار بياميزند صواب باشد و لعوقى كه نافع اصحاب سل كشد بدين‌طريق بايد مغز تخم بادرنگ و باقلى مقشر و مغز تخم خيار و مغز تخم كدو از هريك پنج درم